In het CIFA kantoor (busmaatschappij) zat het vol wachtende mensen, die op een tv scherm de ontwikkelingen in Ecuador volgde. De grens zat ondertussen al dicht. Ik raakte aan de praat met 2 Duitse meiden die me op de hoogte brachten van wat er precies gaande was. Ik besloot niet te gaan zitten wachten, maar in Tumbes te overnachten en de volgende dag verder te kijken. De volgende dag ging de grens gelukkig weer open, dus voor wéér een dag later kocht ik een kaartje richting Guayaquil. Buitenlandse zaken had nog wel een negatief reisadvies uitstaan, maar dat is bullshit. Dat moet je vergelijken met al die loze weer alarms van het KNMI. Dan kunnen ze later in ieder geval zeggen: ‘Tsja, we hebben u gewaarschuwd.’ Gewoon je eigen conclusie trekken en gaan!

Eerste indruk van Ecuador? Wat een bananenrepubliek! Allereerst al door de politieke instabiliteit, maar ook omdat de eerste paar honderd km na de grensovergang zo’n beetje alleen uit bananenplantages bestond. Verder stonden bij elk tankstation of supermarkt een paar militairen met mitrailleurs de boel te bewaken. ‘Beter als politie’, dacht ik, want na de ‘coup poging’ zoals president Correa het noemde, hoef je daar niet meer op te rekenen. Het was zijn eigen leger die hem uit het ziekenhuis bevrijdde. Verder leek elke man die in of uit de bus stapte een boevenkop te hebben.

In Guayaquil, de grootste stad van Ecuador, de zondag gespendeerd door een botanische tuin te bezoeken en over de mooie boulevard te wandelen. De dag erna de laatste etappe richting Quito. Wéér 9 uurtjes in de bus, waarmee het totaal op 36 uur, 6 dagen en 2000 km komt. Ik keek er erg naar uit om na een week weer een beetje onder de mensen te zijn en een hoop Hollanders uit de bloemenwereld te gaan ontmoeten. Dat begon al gelijk goed, want na aankomst ging ik een biertje drinken met een oud klasgenoot die hier in de handel zit en die ik al een paar jaar niet gesproken had. Hij nam me mee naar een Hollandse kroeg waar Borsato uit de speakers schalde. Hoe bedoel je cultuurschok!

De rest van de week bestond uit beursbezoek, netwerken, drankjes doen, farm tours etc. Althans, dat was de bedoeling. Voor de eerste keer deze reis gooide mijn gezondheid roet in het eten. En goed ook! Wat was het geval: Een in de Peruaanse jungle opgelopen verkoudheid is in het vochtige klimaat van Lima nooit overgegaan en is in combinatie met de mega hoogte van Quito uitgegroeid tot een longinfectie. Dit betekende 3 dagen aan het zuurstof en 2 antibioticakuren. Dit betekende ook dat ik voor het eerst van m’n leven in een ziekenhuis lag en dat ik de beurs miste waarvoor ik speciaal kwam. Jammer is te zacht uitgedrukt. Helemaal klote komt dichter in de buurt! Maar het is even niet anders en gezondheid is het belangrijkst. Er zijn uiteraard ook positieve kanten aan een ziekenhuisverblijf. 1) Een 28 jarige Amsterdamse meid uit het hostel hielp me tijdens de onderzoeken en is daarna elke dag op bezoek geweest. Geen idee waar ik dat aan te danken had, maar wel helemaal super. 2) Ik had tijd zat om m’n Spaans weer verder kunnen oefenen met ongelofelijk aardige zusters. 3) Mijn boek over de Cubaanse revolutionair Che Guevarra is eindelijk uit. Ik werd ook nog vergeleken met de Ecuadoriaans president Correa (geen idee waarom), maar dit zet ik gemakshalve onder het kopje ‘negatief’.

Zaterdagmiddag mocht ik gaan en ik kon het niet laten nog snel de beurs te bezoeken, die dag alleen toegankelijk voor algemeen publiek. Toch nog mooi een afspraak geregeld voor maandag om een tropische farm te bezoeken. ‘Waar kunnen we u oppikken meneer? Hilton, Marriot?’ ‘Uhhmm, nouja ik slaap in de buurt van het Hilton (het Backpackers Inn hostel voor $11 per nacht,) dus laten we maar bij het Hilton afspreken ja.’

Nu nog een mooie 2 weken in Brazilië voor de boeg. In de Hollandse tuinders enclave Hollambra eens even kijken wat ze daar uitspoken. Dan via Rio de Janeiro weer terug naar Amsterdam en loop ik daarna weer door de Poeluk (moet er nog even niet aan denken). Dan kan ik me eindelijk gaan realiseren wat ik eigenlijk allemaal geflikt heb de afgelopen maanden en hoe bijzonder het was!

Voor de laatste keer de groeten! Ditmaal vanuit de hoogstgelegen hoofdstad ter wereld!

De missie begon maandag de 23^e van augustus. Het was die dag dat ik vanuit Frankfurt via Madrid naar Lima vloog. Na 33 vluchten moest het er een keer van komen: zelf was ik veilig aangekomen, maar mijn bagage was er nog niet. Wel typisch dat het met de rare Afrikaanse vliegveldtaferelen allemaal goed gaat, en nota bene in Madrid lukt het ze om mijn bagage kwijt te raken.

Hoe dan ook, na aankomst gingen we de volgende ochtend gelijk de jungle in. We werden opgepikt door de eigenaar van het bedrijf (2^e generatie Zwitserse emigrant) waarvoor ik een week of 6 aan de slag zou gaan. In zijn grote Dodge pick up (later zou blijken dat dit absoluut geen overbodig luxe auto was) gingen we dwars door het Andes gebergte richting de voorlopers van de Amazone. Wat een fantastische rit! Het was nog een zware rit ook, want de hoogste bergtop die we over gingen was 4800 meter. Uit voorzorg neemt hij altijd een chauffeur en een zuurstoffles mee voor noodgevallen. Het Andes gebergte is kaal en ruig, met hele steile en hoge hellingen, de hoogste met sneeuw. Je komt door die typisch Peruaanse dorpjes en onderweg zagen we nog bijzondere lama soorten op de pampa’s lopen.

Na een uur of 8 kwamen we aan op de kwekerijen, om precies te zijn 3 op verschillende hoogtes. Daarom kunnen ze zo’n beetje alles telen en ze hebben dan ook niet voor niets meer als 500 (!) verschillende soorten bloemen en planten in hun assortiment. Die verkopen ze vooral in hun tuincentra in Lima en voor hoveniersactiviteiten. Helemaal de rit naar hoogste van de 3 farms op 2400 meter was apart. Dan rijd je dus echt door de bush bush een berg op, een beetje zoals in de Wereldnatuurfonds reclame, alleen de Toekan ontbrak. Om een lang verhaal kort te maken hebben we hier eerst 3 dagen rond gekeken om daarna terug te gaan naar Lima. De week erna ben ik weer teruggegaan (mijn bagage was ondertussen nog steeds kwijt). Deze keer echter voor een week of 2, om teeltadvies en training te geven. Dit waren niet de 2 meest boeiende weken en in het jungle stadje was ook niet veel bijzonders aan de hand, dus ik houd het even kort. Wat wel bijzonder was, was het laatste weekend. Toen ben ik met de baas die overkwam uit Lima (met mijn bagage die Iberia na 12 (!) dagen eindelijk gevonden had) nog dieper de jungle ingereden, richting Oxapampa. Dit is een ouderwets stadje waar na WOII veel Duitsers heen geëmigreerd zijn. Alle huizen zijn van hout en de wegen onverhard. Het is net of je terug in de tijd gaat. Hier zijn we op zijn herbebossingproject van 1000 ha wezen kijken en op zondag een ‘plant safari’ wezen maken. Hier heb ik nog een bijzondere wilde orchidee gevonden. Enige navraag bij een expert in Lima leerde me later dat het een Epidendrum Nocturnum was, die normaal gesproken hier niet voor komt.

Terug in Lima begonde Peruflora, een bloemenbeurs voor het algemene publiek. Deze was bij mij in de wijk, genaamd Miraflores. Topwijk om in te wonen, het Bondi van Lima. Rustig, veel hostels vol met surfers en om de hoek bij het strand en een groot modern winkelcentrum. Om de andere hoek zat het Atlantic casino, inderdaad de plek waar een van onze landgenoten heeft huisgehouden. Maargoed, die beurs dus. Ongekend wat een mensen, meer als 30.000 in 3 dagen en dat terwijl er met 10 serieuze stands echt niet veel bijzonders te zien was. Nederland was ook vertegenwoordigd met een klein standje en deze werd compleet platgelopen omdat er een paar bossen tulpen te zien waren. Er waren 2 bewakers aangesteld om de mensen massa in toom te houden. Bizar om die taferelen te zien! Het klimaat in Lima is overigens ook apart. Het is er momenteel winter. Slechts 1 dag per jaar valt er regen, maar bijna elke nacht is er 100% luchtvochtigheid. Dit betekent dat er een soort permanente miezer in de lucht hangt.

Maandag 20 september kreeg ik ineens een telefoontje van de Vitorelli familie. Ze gingen de volgende dag naar hun farm in Ica en wilden me uitnodigen deze te komen bekijken. De volgende morgen dus weer vroeg op en met meneer en mevrouw Vitorelli de stad uit en… de woestijn in. Ongekend wat een natuurpracht dit land te bieden heeft. Ga je Lima aan de zuidkant uit dan rijdt je door de Andes de amazone in en ten noorden en zuiden is het een en al woestijn! Het verhaal van de Vitorelli´s en hun farm is een bijzondere. 35 jaar geleden teelden ze maïs op 100 ha ten noorden van Lima, maar werden ze door de landhervormingen in de jaren ´70 van hun land gejaagd. Vervolgens konden ze door het opkomende terrorisme in Peru (dat toen erger was als de FARC in Colombia nu) geen bedrijf beginnen en werkten ze als onderzoekers in de aardappelindustrie. Nadat Fujimori eind jaren ’90 het terrorisme beëindigde (dat was dan ook het enige dat hij goed heeft gedaan), zijn ze in 1998 in de woestijn van Ica opnieuw begonnen. Op een kleine oppervlakte zowel groente als bloemen, maar al gauw bleken de bloemen winstgevender. Zo kon het bedrijf uitgroeien tot 60 ha. Totdat 3 jaar geleden een hevige aardbeving met meer dan 1000 doden alles verwoeste. Ze zijn echter opnieuw begonnen en ik was erg onder de indruk van wat ik zag en hoe ze het deden. Heel professioneel, alles geïrrigeerd met dripleidingen en de nieuwe schaduwhallen voor nieuwe teelten (oa. lisianthus, hydrangea en anigozanthos) zagen er goed uit! Het was eigenlijk de bedoeling hier 1 dag te blijven, maar ik werd bijna gedwongen er een dag aan vast te plakken, want ik mocht niet weg voordat ik ook wat van de omgeving gezien had. ’s Avonds gingen we dineren aan de rand van een oase, de enige in Latijns Amerika. Die nacht vergeet ik niet snel, want om 3 uur trilde ik letterlijk m’n bed uit door een aardbeving. Een seconde of 40 trilde de hele wereld en ik wist voor het eerst echt even niet wat ik hiermee aan moest. In m’n onderbroek vloog ik maar naar buiten, waar zich op de binnenplaats rond het zwembad van het hotel wat mensen verzamelden, waarna het weer over was en iedereen weer ging slapen. Het zal allemaal wel, dacht ik, waarna ik ook m’n bed maar weer indook. De volgende dag bleek het 4,9 te zijn, aardig heftig maar gelukkig zonder schade en slachtoffers. Kan ook weer een vinkje voor, zullen we maar zeggen.

Onder het motto ‘als we iets doen, doen we het ook goed’ (en op Zanzibar had ik voor de rest ook helemaal niets toeristisch gedaan) zat ik de volgende ochtend in een klein vliegtuigje om vanuit de lucht de Nazca Lines te zien. Erg bijzonder om te zien en nog bijzonderder om je te verdiepen in hoe dit volk, ouder dan de Inca’s, dit duizenden jaren geleden hebben gerealiseerd. ’s Middags ging ik bij de buurman van de Vitorelli farm langs. Hier was een Nederlandse jongen van 32 de general manager van Seminis groentezaden, onderdeel van Monsanto. 120 ha land en in piekperiodes had hij 1800 man in dienst. Ongelofelijk wat een organisatie daar ineens weer stond middenin de woestijn. Compleet met een tankstation en ik telde 20 bussen om al het personeel te vervoeren! Kun je nagaan als er tussen de middag geluncht moet worden! Hij liet me snel een gedeelte van het bedrijf zien waarna ik door de Vitorelli’s weer op de bus terug naar Lima gezet werd. Een onverwacht mooi avontuurtje tussendoor.

Terwijl ik dit verhaal type, zit mijn verblijf in Peru er bijna op. Ik ben met de bus onderweg van Lima naar Chiclayo, om overmorgen via Tumbes door te reizen naar Guayaquil in Ecuador en rond 4 oktober in Quito aan te komen. Totaal 2000km over de Panamerican highway, wat een prachtroute is! In Quito is een grote internationale vakbeurs waar ik heenga en verder om wat kwekerijen te bezoeken. Was het in Azië spotgoedkoop om te vliegen, hier in Latijns Amerika is het peperduur. Dit komt simpelweg omdat er minder concurrentie is (in Azië is heb je AirAsia die de boel op scherp houdt). De bussen zijn echter vele malen beter als in Azië. De terminal is als een minivliegveld met incheckbalie en gates. De stoelen in de bus zijn ruim, er is een stewardess aan boord en alle maaltijden zijn inclusief. Beneden is zelfs een internethok, alleen dat werkt vandaag helaas niet. Het landschap is weer eens adembenemend, soms pal langs de kust, door slechts een paar dorpjes (waar de mensen in die traditioneel geweven poncho’s rondlopen en ezels het belangrijkste transportmiddel zijn) en verder veel duinen/woestijn en bergen. Nu ik dit type begint er zelfs een bingo in de bus, dus ik vermaak me prima! Ik zal zo maar eens voorstellen degene met een valse bingo deze trip voor straf 10 keer op en neer te laten maken.

Ik heb ongelofelijk genoten van de schoonheid van dit land en niet in de laatste plaats van de openheid en gastvrijheid van de mensen. De Australiërs hebben hier een goede naam in, maar de Peruvianen komen minimaal op gelijke hoogte! De 3 dames op kantoor in Lima waren geweldig om mee om te gaan. Ze hebben van alles voor me geregeld en ik werd overal voor uitgenodigd. Van het bagage gedoe met Iberia en buskaartjes tot lunches met familie bij hun thuis en avondjes stappen. De laatste avond hadden ze een ‘farewell diner’ geregeld. In een restaurant met prachtig uitzicht over de zee gingen we Peruviaans eten en werden en ondertussen dansvoorstellingen vertoond. Zelden zulke leuke collega’s gehad.

Ik kan nog wel pagina’s voltypen over Peru, maar het belangrijkste is gezegd, dus ik stop er mee voor nu. Het houdt maar niet op!

Groeten uit het land met een van de hoogste VW kever gehaltes ter wereld. Volgende keer vanuit Ecuador.

De Franse bedrijfsleider is weer in Frankrijk. Het werkte voor geen meter tussen hem en Peter en relatief gezien kost zo iemand een vermogen. Peter heeft iemand nodig die naast de teelt ook marketing, logistiek, verkoop kan doen, kortom het hele pakket. Maandagmiddag 2 uur kreeg hij te horen dat hij de volgende ochtend om 6 uur in het vliegtuig naar Parijs zat. De laatste avond bleek dat hij een lokaal vriendinnetje had ondanks dat hij getrouwd is ‘want er zit toch 8000km tussen’ zoals hij zei. Momenteel zit Francois weer lekker op zijn taxi in Orléans, dat is voor iedereen het beste.

De situatie op de farm is echt urgent, al lijkt Peter dat niet te beseffen. We zijn weer helemaal op 0 begonnen. Een paar dingetjes als voorbeeld: de gehele administratie van productiecijfers, verkoopcijfers, klimaatgegevens, bemesting en chemicaliën gebruik, helemaal niets is er. Het toppunt kwam op een zaterdagmiddag. Toen heb ik met Peter de kostprijs van een CIF aangeleverde doos in Dubai doorgerekend en een productieprognose opgesteld. Tussendoor was er dan nog alle correspondentie vanuit de Emiraten en moest ik met mijn beperkte teelttechnische kennis de kas regelen. We hebben ook een heel nieuw werkschema voor het personeel opgesteld. Ongelofelijk wat een werk er is verzet. Godzijdank wist de supervisor over de irrigatie en bemesting, dat scheelde een klein beetje. En Peter mag echt blij zijn dat de ziektedruk in de kas zo laag is.

5 aug. Vloog ik letterlijk en figuurlijk in een houtje touwtje vliegtuig (de vleugels waren met 2 ijzeren kabels verbonden aan de staart van het vliegtuigje) naar Dar es Salaam. ‘Cessna’ las ik toen ik het toestel instapte. Die naam ken ik alleen van het Journaal als toestellen in het voormalige Sovjet Unie zich de grond in boren. Na 5 uur wachten in de VIP lounge van Dar es Salaam omdat de vlucht vertraging had vloog ik business class op de vlucht naar Addis Ababa. Heel de tijd vroeg ik in de lounge of het toestel er al was en kreeg ik als antwoord dat ik vanzelf geroepen werd. Toen het eindelijk zover was, hoorde ik de bekende tekst door de speakers van het vliegveld schallen: ‘Last call to mr. Woit ven Koepun, you are delaying the flight.’ Was ik uiteindelijk nog bijna te laat ook! Wederom typisch Afrika. Wel grappig om een keer business class te zitten. Je krijgt een menukaart om uit te kiezen wat je wilt eten (doe maar zalm) en als ik rode wijn bestel omdat ik dan lekker kan slapen excuseert de stewardess zich, omdat ze alleen Zuid Afrikaanse rode wijn aan boord hebben (alsof ik het verschil proef). In Addis was het rennen naar de vlucht naar Dubai (ook bus. Class), waar ik midden in de nacht aankwam om 4AM. Liep ik daar met 4 dozen anthuriums over het vliegveld te sleuren op zoek naar een ticket naar Bahrein die ik nog niet had. De eerste vlucht was vol, uiteindelijk zat ik in een vlucht om 10.30 tussen de Arabieren die er allemaal als sjeiks en sultans uitzien en hun vrouwen in burka’s. Ook weer apart om mee te maken. Voor we de lucht ingingen nog een Arabisch religieuze preek door de speakers (zoals de Al Qaeda filmpjes op Al Jazeera). In Bahrein besefte ik pas echt waar ik nou toch in godsnaam weer beland was. In de taxi reden we van het vliegveld weg en zag ik borden ‘Saudi Arabie linksaf’ staan.

’s Middags werd ik opgepakt door onze eerste klant in Bahrein. Een Arabier met tulband en zijn gesluierde vrouw kwamen me oppikken om in een restaurantje hun plan uit te leggen. Ze willen een groothandel op gaan zetten om bloemisten in Bahrein te beleveren en zien in anthurium het perfecte product om mee te starten. We reden langs 5 verschillende bloemisten die op kleine schaal met verse bloemen werkten en inderdaad, nergens was een anthurium te vinden. Dat hadden zo zonder hun bloemenervaring heel goed gezien. Veel handel kwam wonderlijk genoeg uit Nederland.’s Avonds werd ik bij het hotel afgegooid en wilde ik de vrouw een hand geven, maar die werd vriendelijk geweigerd ivm. geloofsovertuiging. De dag erna zijn we weer op pad geweest om dingen uit te vogelen op het vliegveld, omdat onze eerste zending van 20 dozen arriveerde. Heel de middag met papierwerk in de weer geweest om de handel vrij te krijgen, wat uiteindelijk om 5 uur gelukt was. Ik zie die dozen nog de koelcel uit komen, ze zaten nog net niet binnenste buiten. Ze wegen slechts 1,5 kilo per stuk, dus die mensen daar denken waarschijnlijk dat ze leeg zijn er gaan er als gekken mee om. Khalid gooide me daarna gelijk op het vliegveld af, waarna ik tegen de avond in Dubai arriveerde. Hier had ik op aanraden van Peter (waarom weet ik nog steeds niet) een hotel geregeld in Deira, het oude centrum van voor de olie$ gekte. Nu ben ik onderhand op veel gekke plekken in de wereld geweest maar deze wijk sloeg alles. Het was de schilderswijk van Dubai, maar dan in het kwadraat. Ik betaalde 50$ per nacht voor een gare kamer zonder internet en ontbijt. Elke dag was ik sowieso 50$ kwijt aan taxikosten en ’s avonds moest ik tussen naar huis bellende Afrikanen in een heet en stinkend internet café zitten. Áls er al plek was, want bijna alles zat elke avond vol. Moest ik aan het einde van de dag in temperaturen van 40+ nog weer over straat gaan lopen zeulen om mijn emails ergens te kunnen beantwoorden…

Het Dubai Flower Centre. Ooit (net na de bouw een paar jaar geleden), was het een stille droom van me om hier ooit eens te kunnen kijken. Het is hetzelfde al dat je voor de toren van Pisa staat en concludeert wat je allang weet: dat hij inderdaad scheef staat. Welnu, het DFC staat inderdaad leeg. De bloemenhandel in Dubai is echt een cowboymarkt. De markt is wonderlijk genoeg prijsgedreven, waar ik juist een kwaliteitsgedreven markt had verwacht. De Burj Al Arab, het 7 * hotel, haalt zijn rozen uit Kenia en moet deze elke 3 dagen verversen. Iedereen krijgt zo’n beetje nog geld van iedereen als ik de verhalen moet geloven. Waar ter wereld je ook komt, de bloemenwereld is altijd klein en elke bloemenwereld heeft zijn eigen soap. Grappig om telkens weer in verzeild te raken.

Dubai is bijna onwerkelijk. Er is 1 Nederlander op het DFC actief. Dat is Bas (Bloemisterij lezers kennen hem van zijn column). Bas gooide me na mijn eerste dag ’s avonds af bij de Dubai Mall, het grootste winkelcentrum ter wereld. Een giga aquarium bij de ingang, grote watervallen, alle grote merken die je kunt bedenken en ik ben benieuwd wie dat immense aantal Phalaenopsissen levert. Buiten een aangelegd meer met een gigantische  fonteinen show op Arabische klanken en op de achtergrond de grootste toren ter wereld (Burj Khalifa, 828 meter). Een dag later eindigde ik bij mr. Gidwani en zag ik op de achtergrond de Burj al Arab staan. Ik wilde niet naar huis voordat ik die gezien had, dus zijn driver reed me even op en neer voor een foto. Hij gooide me daarna af in de Emirates mall, voor een taxi naar huis. Terwijl ik stond te wachten op snelle een afhaalmaaltijd voor in de taxi kijk ik links en zie ik tot mijn verbazing mensen van een sneeuwpiste af skiën: Ski Dubai. Je hebt over al die dingen weleens gehoord of gelezen, maar nu zie ik ze echt!

Dinsdag midden in de nacht weer richting het vliegveld want ik had een dagretour geboekt naar Muscat (Oman) om daar wat potentiële klanten te spreken. Ik werd opgepikt door een Canadese vrouw met een grote bloemenzaak die de vliegtuigen van de Sultan beleverd als hij vliegt. 2 Boeings, 1 Airbus en nog 2 toestellen die voor 1750$ per vlucht van bloemen voorzien worden! 2 dingen om Oman te typeren: Als iemand tegen me gezegd zou hebben dat het in Muscat al 100 jaar niet geregend heeft, zou ik het geloven en om de setting van de stad te omschrijven, ik verwacht elk moment iemand op een vliegend tapijt voorbij te zien vliegen.

De laatste 2 dagen in Dubai waren ook geweldig. Lekker bezig met afspraken. De laatste avond moest en zou ik de Burj Khalifa nog ingaan. Om 22.30 was ik de laatste die naar boven mocht (in 75 sec naar 800 meter). Je zal er liftjongen zijn. Die gozer schiet zichzelf elke 5 minuten bijna een kilometer op en neer! Rond middernacht had ik genoeg gezien en 2 uur later was ik alweer op het vliegveld voor de vlucht terug naar Zanzibar, die wederom business class was J

Helaas kon ik niet meer naar Abu Dhabi, simpelweg omdat mijn tijd op was. Ik moest daar de zoon ontmoeten van sjeik Al Hamza. Dat is degene die Manchester City gekocht heeft en zijn zoon heeft oa. Een bloemenhandel. Peter is consultant voor die sjeik als hij in liefdadigheidsprojecten in Afrika wil investeren en kent hem daarom persoonlijk. Joost mag weten met wat voor nationaliteiten ik deze week allemaal om de tafel heb gezeten. Indiërs, Pakistani, een Iraniër, Australier, Libanees, Hollander, Brit, Bahreiner, Omani etc. Echt een topweek, met veel hoogtepunten en weinig slaap. Wéér eentje om nooit te vergeten!

Dan hebben we verder nog de Ramadan die begonnen is. Wat een drama is dat zeg! Eerst al woensdag de 11^e, de 1^e dag van de Ramadan. In Dubai is het officieel verboden te eten en drinken in het openbaar (boete €550). Het was 15.00 uur en ik moest nog lunchen. Ik had net een grote zware doos opgepikt met reserve onderdelen voor de graafmachine op Zanzibar en het kwik liep tegen de 50 graden. Is er dus gewoon nergens iets te eten of drinken te krijgen! Zelfs niet eens water! Na een halfuur sleuren vond ik een afhaal Indiër waarna ik het stiekem op mijn hotelkamer moest oppeuzelen. Hier op Zanzibar is het iets minder erg. Hoewel 85% van de bevolking hier moslim is, is eten en drinken niet verboden. Echter wel zijn alle gelegenheden dicht waar iets te eten te halen valt. De dinsdag na mijn trip naar de Emiraten was ik alleen op de farm en werd ik na de lunch door Peter gebeld. Of ik even achter op het terrein kon gaan kijken, omdat iemand gebeld had dat er illegaal water werd afgetapt. Ik naar achter om te kijken, blijken er een paar puber kinderen vanachter het hek via een compleet aangelegde pijpleiding (nota bene met behulp van het personeel) jerrycans met water te vullen. Deze werden op een bolderkar gezet, die weer werd voortgetrokken door een koe. Mijn conditie is weleens beter geweest, maar een Afrikaanse koe kon ik nog wel inhalen, dus deze dieven werden even in de kraag gevat. Het mooie was dat het personeel die kinderen meehielp ‘want het is ramadan.’ Dat zal wel wezen, maar we zijn nu eenmaal geen waterleidingsbedrijf. Een dag later was het weer prijs met de ramadan. Na de lunch kwam ik de schuur inlopen en zaten er 2 ambtenaren van de arbeidscommissie te wachten. Eerst begonnen ze over de werkers waar allerlei mankementen aan de contracten schenen te zijn. Ik wist hier niets van en was weer alleen op de zaak, dus verwees ze door naar Peter die ergens in de stad was. Even later realiseerde ze zich ineens dat ze bij mij misschien wel veel meer konden halen. Dus begonnen ze over contracten, de arbeidswet, werkvergunningen etc. etc. Dreigden ze me mee te nemen naar de politie (ze waren op de Vespa) en werd de immigratiedienst gebeld. Allemaal intimiderend gedoe om een beetje geld los te peuteren. Je moet sterk in je schoenen staan komen dit soort lui op bezoek. Kombo kon het gelukkig oplossen via de telefoon, maar het kwam erop neer dat ze even kwamen etteren om geld te vangen voor de ramadan.

Nog een paar This is Africa momentjes:

-          Op een normale werkdag de hele dag geen personeel op het bedrijf vinden omdat er die dag voor een grondwetswijziging naar het stembureau gegaan moet worden, zonder dat iemand het even meldt.

-          Een kok moeten ontslaan nadat hij op heterdaad betrapt wordt als hij 4 uien probeert te jatten.

-          Werken met de geweldige Afrikaanse reggae klanken van Coconut FM, 88.2 FM. Hét radiostation van Zanzibar.

-          De hele week wachten tot de monteurs van de waterinstallatie komen en ze vrijdagmiddag klokslag 6 uur zien arriveren alsof er niets aan de hand is.

-          Een personeelslid in dienst hebben die elke dag op een ezel naar het werk komt.

Nogmaals: Humor en geduld zijn de kamelen die je door de woestijn trekken.

Groetjes vanuit het land waar de president meer verdient als Barack Obama.

Eerst nog even de reis ernaartoe, want dat is alweer een verhaal op zich. 20 juli was het dat ik na bijna 4 maanden Ho Chi Minh City verliet voor een vlucht naar Bangkok. Hier overgestapt in een oude Boeing 767 van Kenia airways waar ik bijna kapot ging van de stink lucht. Hoewel ik na al die tijd in Azië toch wel dacht wat gewend te zijn. In Bangkok nog wat hectiek omdat ik mijn retourticket vanaf Zanzibar nog moest boeken en ik anders niet mee mocht op de vlucht!!! ’s Ochtends vroeg geland op het vliegveld van Nairobi en dat vliegveld is een safari op zichzelf. Na enkele uren wachten naar een hal gelopen die door moest gaan voor gate 3. Het was een krappe hal overvol met reizigers, zonder enige vluchtinformatie of wat dan ook. Af en toe liep er iemand in gebrekkig Engels wat in de rondte te schreeuwen en als je dus even niet oplet, mis je gewoon je vlucht. Dit overkwam mij gelukkig niet. Nadat ik in de herrie een paar keer Zanzibar hoorde, liep ik tussen kleine propellervliegtuigjes over het platform naar de mijne. Precision Air, die naam klinkt me alsof ze onderweg ergens een bom af gaan gooien. Terwijl ik wacht tot we eindelijk de lucht in kunnen, zie ik op het platform vazanten en andere vogels in de prachtigste kleuren rondscharrelen. Belachelijk natuurlijk dat dit op een vliegveld te zien is! In het vliegtuigje krijg ik zelfs een ontbijtje voorgeschoteld. En niet alleen dat: Onderweg het mooiste uitzicht dat ik ooit uit een vliegtuig gezien heb en waarschijnlijk zal zien: De Kilimanjaro! Het duurt een minuut of 3 voordat we deze knoert voorbij zijn en dit beeld zal voor altijd in mijn geheugen gegrift blijven. Helder blauwe lucht, een wolkendek niet helemaal dicht zodat je tot de grond kunt kijken en dan die reusachtige berg die er doorheen komt met eeuwige sneeuw op de top. Ooit moet en zal ik op diezelfde berg ook de top halen, dat staat vast!

Op Zanzibar International Airport aangekomen zonder gedoe een visum. Op naar de bagage banden. Via 2 gaten in de muur waarachter tractors af en aan rijden word je bagage op een soort desk gedropt en zoek het verder maar uit. Ik zie nog die toeristen achter me met mach 3 de hal in lopen, om vervolgens met grote verbaasde pupillen terug te komen omdat dit de manier is zoals het hier werkt. Karibu, welcome to Africa! Bij de uitgang niemand met een bordje met mijn naam. Zou er dan toch iets verkeerd gegaan zijn? Ik loop terug naar de deur en zie een man met een vodje in zijn hand en heel toevallig in het hoekje van zijn papier staat het woord ‘flower’. Dat is Combo, die me bij het huis van Peter afgooit. Dit is de meest fascinerende man die ik ooit ben tegengekomen, maar om het verhaal duidelijk te houden zal ik eerst de hele situatie even uitleggen.

Peter is een blanke man die geboren is op Papoea Nieuw Guinea. Was hij enkele kilometers naar links geboren, dan had hij Nederlander geweest i.v.m de koloniale bezetting aldaar, maar dat terzijde. Hij woont zijn hele leven al in verschillende Afrikaanse landen als ontwikkelingswerker en consultant (o.a. als direct adviseur voor wat oliesjeiks), is getrouwd met een Italiaanse vrouw en woont al 20 jaar op Zanzibar. Op Mafia Island, een naastgelegen eilandje, runnen ze 2 eco-lodges (zie www.mafiand.com, adembenemend mooi!). Verder is Peter piloot met zijn eigen kleine vliegtuigje waarmee hij naar het vaste land, Mafia island en Zanzibar vliegt.

Bij toeval kwam hij in 2003 op een gedeelte van het eiland waar mensen oerbos aan het kappen waren. Dit vond hij zo zonde, dat hij besloot het bos op te kopen. Zodoende is hij nu eigenaar van 80ha. land, waarvan het oerbos op een bepaalde internationale lijst staat als zijnde niet gewoon in gevaar, maar in de allerhoogste staat van bescherming. Daarnaast is hij wat hoveniersactiviteiten begonnen bij oa. 5 sterren resorts en hotels, omdat hij al van kinds af aan gek is op bloemen en planten. Van het een kwam het ander (zo gaat dat ook in Afrika) en via een PSOM subsidie en PUM advies heeft hij nu een kas van 1 ha gebouwd voor de productie van snij anthuriums.

Omdat hij zelf geen tijd en kennis heeft de toko te runnen (het is 100% pure passie wat hem drijft, dat maakt het zo bijzonder), is er een Franse bedrijfsleider aangenomen. Deze 55 jarige chagrijn is nu 3 weken in dienst en valt te plaatsen in de categorie: Schreeuwen en vloeken vanaf het middenpad. Dat werkt bij Afrikanen averechts en ik ben dan ook benieuwd hoelang het duurt voor hij hier achter komt. Áls hij er al achter komt, want hij zit op de schopstoel. Ik zou hem niet eens aangenomen hebben, maar zoals zo vaak: wat is je alternatief? In Frankrijk is hij failliet gegaan met zijn rozenkwekerij en hij zegt het niet zo, maar ik heb het idee dat hij daarom naar Afrika vlucht. De eerste 3 dagen heb ik meegedraaid met Francois, waarna ik de 4^e dag (zondag) een dag met Peter en zijn hoveniersactiviteiten ben mee geweest. We hebben het de hele dag over van alles en nog wat gehad terwijl we met onze snoeischaar door de prachtigste tuinen van de meest luxe resorts heen liepen. Wat een dag was dat! Maargoed, terug naar mijn activiteiten. Er zijn 2 hoofdproblemen op het moment. 1 is de hoeveelheid kalk in het gietwater. Dit wordt uit de bodem opgepompt, maar omdat de ondergrond van het eiland 100% koraal is, zit er veel te veel calcium in. Gevolg: verstopte leidingen, druppelslangen en planten die er meer wit als groen uitzien. Probleem 2 is de marketing. Er is nagenoeg 0 aandacht aan besteed terwijl ze momenteel maximaal in productie komen. 15.000 stelen per week, maar aan wie zullen we die eens gaan verkopen? Er zijn 3 markten: lokaal de ontelbare resorts en hotels op het eiland, op het vaste land in de hoofdstad Dar es Salaam en een potentiële exportmarkt in de Golf staten. Al deze verkoopkanalen moeten nog helemaal opgezet worden.

Geïnspireerd door de schoonheid van het eiland en de passie van Peter, ben ik vervolgens een week lang als een gek aan de slag gegaan. Terwijl Peter 3 dagen kwijt is om in Nairobi kunstmest in te kopen (This is Africa), een kleine greep uit de werkzaamheden: Ik heb zo’n beetje alles en iedereen die in de golfstaten met bloemen te maken hebben gecontact, klanten geordend, prijsinformatie op de NL bloemenveilingen achterhaald, een powerpoint presentatie in elkaar gezet om klanten het bedrijf en assortiment te introduceren, enkele testen opgezet, teeltadvies voor bladproductie gegeven etc. etc. Kortom, er staat hier een kas waarin bloemen geproduceerd worden met 11 man personeel, maar dat is dan ook echt alles wat er is! De bloemen moeten gewoon geoogst worden maar klanten zijn er niet, dus na 4 dagen worden ze weggegooid. Ongelofelijk, maar waar! Peter introduceert me als zijn ‘marketing consultant’ in de golf en over een paar dagen vlieg ik hoogstpersoonlijk in mijn eentje die kant op om afzetkanalen te ontwikkelen. Ik kan het zelf nog niet helemaal geloven, we zullen we zien waar het schip strandt.

Nog een paar ‘This is Africa’ momentjes in de eerste 2 weken:

-          Een normale internetverbinding is elke dag weer een gevecht. Als om kwart voor 5 de internetverbinding verbroken word, blijkt de klantenservice gelukkig tot 5 uur open. Zo staat op het papier, want er is natuurlijk allang niemand meer die de telefoon opneemt.

-          Elk half uur moet je je werk ook opslaan, want voor je het weet is er weer een stroom onderbreking en ben je alles kwijt.

-          Voor het uiladen van 1 aardewerken pot uit Peters vrachtwagentje worden maar liefst 17(!) Afrikanen opgetrommeld.

-          Er zijn ontelbare problemen met de auto. De uitlaat lijkt IN de auto te zitten. Uiteraard ook een accu probleem, waarna we met 10 man de auto aanduwend weer aan de praat krijgen. Middenin Stonetown (door ontdekkingsreiziger Livingstone ‘Stinkitown’ genoemd) valt de motor uit omdat we waarschijnlijk met water aangelengde diesel hebben getankt.

-          Medewerkers krijgen het voor elkaar een PH meter te slopen.

-          De omgekeerde osmose installatie om de kalk uit het water te halen word dinsdag door monteurs gemaakt, uhhh donderdag, uhhh volgende week. Inmiddels zijn ze nóg steeds niet langs geweest.

-          Ook al is het maar 1 km naar de farm, elke ochtend moeten we langs een politie checkpoint. Die Fransman heeft zijn rijbewijs nog steeds niet, dus elke ochtend is het weer een soap. Één keer moesten we de naam van onze vader en opa doorgeven en mochten we weer doorrijden.

-          Mensen zien rondlopen met Ajax shirtjes van Laudrup en Litmanen en zefs van Chelsea met Gullit erop.

-          Een door het resort afgegooide rekening zien liggen van 7 euro voor het wassen van wat ondergoed en een broek, terwijl ik daar in     Azië (verdomme) alles nieuw voor had kunnen kopen.

Het onderkomen is trouwens ook niet verkeerd. Samen met die Fransman zit ik in een resort dat in aanbouw is (als testbewoners), op 50 meter van het mooiste strand dat ik ooit gezien heb en 1km van de farm. Ik las een boek over het eiland waarin stond dat de oostelijke stranden de mooiste langs de Indische oceaan zijn en laat ons resort nu net aan de oostkant liggen J

Er is mega veel werk aan de winkel dus ik vermaak me prima de komende tijd. Benieuwd wat mijn trip naar de Golfstaten gaat opleveren.

Humor en geduld zijn de kamelen die je door de woestijn heen trekken: This is Africa!

Groetjes vanaf het eiland met 5 miljoen kokosnootpalmen!

Na een introductie van zijn drie maanden durende leven in Saigon zijn we de volgende ochtend vroeg op de brommer geklommen om ons, door de chaos van miljoenen brommers, een weg te banen richting Da Lat.

Da Lat, de stad die bekend staat om zijn rust en schone straten wordt ook wel het westland van Vietnam genoemd. Niet vanwege de rust maar vanwege de hoge intensiteit aan agricultuur. Vanwege de hoge ligging is Da Lat de betere optie van Vietnam voor sier,- en groenten teelt. Net buiten het centrum sieren vele plastic kassen het straatbeeld en wordt eerlijk waar ieder hoekje bebouwd om chrysant, roos, gerbera, tomaat, komkommer en zelfs incidenteel paprika te telen.

Een bezoek aan de productielocatie van Dalat Has Farms maakt duidelijk dat de groenten nog een beetje het ondergeschoven kindje van de sierteelt is. Bloemen zijn erg geliefd maar langzaamaan wordt er ook serieuzer gekeken naar komkommers, tomaten, paprika’s en open land teelten als aardappelen en verschillende sla soorten. Terwijl we ons door de verschillende managers, assistent managers en supervisors laten rond leiden wordt duidelijk dat personeel niet alleen in Nederland een issue is. Loyaliteit bestaat niet en als een Vietnamees binnen twee jaar niet een beter aanbod heeft gekregen verzint hij alsnog een reden om van baan te kunnen switchen. Het grootste en meest vooruitstrevendste bedrijf is één grote vijver waarin andere groeiende organisaties continue hengelen op zoek naar de beste mensen.

We verlaten de rust van Da Lat richting Buon me Thout. Eerlijk waar een schiterrende rit: onverharde wegen tot strak asfalt leiden ons langs vele inmense bergen en valleien. Een gigantische regenbui zorgt ervoor dat de stof weer van ons afspoelt en mochten we nog niet nat genoeg geregent zijn zorgen de bussen vol toeristen of vrachtauto’s vol vietnam handel wel dat ze precies door die ene plas rijden die een gigantische vloedgolf over ons heen stuurt. Iedere meter die we verder de binnenlanden in rijden daalt het niveau Engels van de gemiddelde Vietnamees drastisch, en helaas daalt de kwaliteit en variëteit van het voedsel mee.

’S Ochtends vroeg noodles soep voor ontbijt waarvan het water zuurder smaakt dan een citroen: met pijn en moeite toch maar de halve kom leeggegeten. ’S Middags proberen we met handen en voeten duidelijk te maken dat we graag kip willen bij onze rijst. Nog geen minuut later loopt moeders langs onze tafel met een levende kip die ze zojuist gescoord heeft op de markt waar wij een half uur eerder een rondje hebben gedanst om de kakkerlakken te ontwijken: weg eetlust! Als we ’s avonds met knorrende maag de keuken inlopen van een volgende ‘restaurant’ om ons eten uit te kiezen schieten de ratten uit de verschillende kasten en emmers: het feest is compleet. Na levende octopus, rauwe koeienlever en vissendarm in Korea kan ik mijzelf toch geen moeilijke eter meer noemen, maar de binnenlanden van Vietnam gingen zelfs mijn maag te ver.

Vele kilometers later komen we terecht in Hoi An, de vele historische gebouwtjes worden grotendeels bezet door kledingmakers. Er zitten misschien wel 200 shops waar je, je op maat gemaakte pak, overhemd of galajurk kan laten maken. Twee uur meten, stoffen uitzoeken, stijlen bepalen en $150 dollar verder wanen we ons even in gedachten manager van een multinational. Onze $7 pppn hotel verklapt echter nog geen paar minuten later dat we op onze teenslippers de wereld rond reizen met al onze bezittingen gepropt in een backpack.

11 juli 2010, en na een zeer verassend wk staat Nederland tegenover Spanje in het slagveld om de wereldbeker. Wat doe je dan als Nederlander in Vietnam? Een groots moment moet je groots aanpakken dus wij vlogen terug naar Saigon om met ruim 200 Nederlanders in bar five de spanning, vreugde en verdriet te delen als landgenoten. Nog geen 24 uur na de nederlaag stapten we weer op onze motorbike om de trip verder voort te zetten richting de binnenlanden.

Gemiddeld 300 kilometer asfalt verslijten per dag waar we aan het eind van de rit acht nieuwe binnenbanden van Vietnamese kwaliteit voor nodig hebben gehad. Het mooie aan Vietnam is dat er 80 miljoen brommers rondrijden en op iedere hoek van de straat minstens één Vietnamees de juiste tools en kennis heeft om onze Honda’s met enkele minuten op te kunnen knappen voor vaak minder dan een €uro. Één keer hadden we minder geluk en hebben we een uur door de jungle gereden voordat we bij een legerbasis aankwamen. In eerste instantie werden we hard weggesnauwd door de officier maar na een beetje stomme praat en gekkigheid renden enkele soldaten wat heen en weer om onze band te reparen terwijl wij voor de honderste keer de spelers uit het Nederlandse elftal opsomden en onze Vietnamese woordenschat tevoorschijn toverde.

Wij hebben de tranen over onze wangen laten rollen tijdens vele ontmoetingen met locals en kunnen niet anders concluderen dan dat de Vietnamees een zeer vriendelijk en behulpzaam persoon is. De service is soms ver te zoeken en dat goedkoop duurkoop is heeft Vietnam ook weer meerdere malen bewezen maar dat het land tegenwoordig al zoveel backpackers mag ontvangen is niet voor niets. De schoonheid van het land, de gekte van een Aziatische stad, het vriendelijke volk, de traditionele keuken, de geschiedenis en de mogelijkheid tot ongerepte avontuur maakten Vietnam voor ons tot een groot succes.

Of dat mijn verwachtingen van een drie weekse motorrit door de binnenlanden van Vietnam zijn uitgekomen? Nee, meer, veel meer dan dat ik had durven dromen!

Na een gezamenlijk reis richting Australië eind 2007, reden ze eind 2008 samen terug richting school, na het zoveelste broodje bal te hebben verorbert in eetcafé De Westgaag, tijdens een tussenuur op de HAS. De ene hortireporter tegen de ander: ‘Weet jij eigenlijk al wat je gaat doen als je over een halfjaar afgestudeerd bent?’ De ander: ‘Nog niet helemaal precies, maar voordat ik aan het werk ga, wil ik eerst nog wel iets van de wereld zien. En jij?’ De een: ‘Dat ben ik ook van plan. Ik zat van de week eens te denken. Wat dacht je van een wereldreis met als thema: 12 maanden, 12 tuinbouwgebieden?’

Hoewel deze laatste ingeving achteraf iets te ambitieus bleek, is er toch een dergelijke reis tot stand gekomen. Daar de een z’n interesse meer uitgaat naar de groenteteelt en die van de ander naar sierteelt weliswaar niet gezamenlijk, maar beiden wel met hetzelfde hoofddoel: Een jaar lang zoveel mogelijk kennis en werkervaring opdoen in de wereldwijde hortibusiness.

We schrijven 30 juni 2010. Exact een jaar nadat de eerste wereldwijde tuinbouw contacten zijn gelegd, bij het begin van de planning in de hete Hollandse zomer van 2009. Exact een halfjaar na het definitieve begin van de reis tijdens de strenge winter van 2009-2010. Beide hortireporters zijn 6 maanden onderweg, wat zoveel betekent als dat het stadium van de reis zich ergens halverwege bevind. Een mooie gelegenheid elkaar te ontmoeten, bij te praten en ‘een avontuur in een avontuur’ aan te gaan.

Plaats van handeling: Vietnam.

Doel: Van Ho Chi Minh City naar Hanoi in 20 dagen.

Middel: Twee Honda Wave SR brommers

Mochten  er binnen nu en 3 weken geen tekenen van leven meer op deze site zijn, dan zijn er twee mogelijkheden. 1. We zijn halverwege gestrand in de onherbergzame Vietnamese jungle. 2. De hortireporters zijn te grazen genomen door een achtergebleven Vietcong strijder.

Al zal mogelijkheid 1 het meest waarschijnlijk zijn, we gaan jullie op de hoogte proberen te houden via Twitter!

Hit the road!

Het is geen ongewoon beeld in de Foshan-regio in het zuiden van China. Telers die hun chrysanten op de brommer naar de bloemenmarkt in Guanzhou vervoeren. De markt heeft een oppervlakte van 8 ha, maar er zijn plannen om die te verdrievoudigen. De Foshan-regio ontwikkelt zich tot het sierteeltcentrum van Zuidoost Azie. Voor het Flower Technology Park in Foshan, met momenteel een oppervlakte van 1600 ha, staat een uitbreiding van 800 ha gepland. Het teeltareaal wordt daarmee even groot als dat van het Westland. In de delta van de Parelrivier kan dankzij het milde klimaat een breed assortiment snijbloemen en potplanten geteeld worden. Deze producten gaan behalve naar de regionale markt heel China door, maar ook de grens over naar Hong Kong, Macau en Taiwan.

Dit artikel is geschreven door Wout van Koppen en tevens gepubliceerd in het vakblad voor de bloemisterij.

Deze keer wat meer over het dagelijkse leven en dus wat minder superlatieven. In vergelijking met de gemiddelde backpacker heb ik dat namelijk en daar ben ik ontzettend blij mee! Het reizen op deze manier is ook zo goed uit te houden en qua cultuur en bezienswaardigheden ben ik (nog) niet verzadigd. Alles blijft leuk, mooi en bijzonder. Als ik in Dalat uit het werk bij het hotel aankom, zitten er aan beide kanten 2 rijen met backpackers me elke dag raar aan te kijken. Want een reiziger in spijkerbroek met laptoptas? Dat kan toch helemaal niet? En wat heeft die jongen nou aan, zijn dat schoenen? De eerste backpacker die niet op teenslippers loopt, moet ik nog tegenkomen…

Mijn opdracht vordert nu lekker. Inmiddels is het concept rapport ingeleverd en gepresenteerd. De kostenbesparingen waarop ik me gefocust heb richten zich voornamelijk op de binnenlandse transport en distributie en het gebruik en de kosten van dozen. Werken in zo’n grote organisatie is een ontzettend leerzame en bijzondere ervaring. Aan de opdracht zijn ook zoveel facetten gebonden. Dat maakt het voor mij alleen maar mooier om een kijkje in de wel heel grote keuken van Hasfarm te kunnen nemen en dat is precies waarvoor ik hierheen ben gekomen. Pas hadden we bvb. een ontmoeting met een projectontwikkelaar aan de rand van een golfbaan. Prachtige setting, bij de ondergaande zon. Aldus, meneer had een winkelcentrum met 8 ha. vloeroppervlak (!) in de planning, daar moet een bloemenshop in komen. Hij laat ons een aangrenzend industriepark zien en even waan ik me in de VS. Plantsoenen netjes onderhouden, wegafscheidingen met gras en palmbomen, keurig rechte kavels en –wegen. Dit is Vietnam toch niet meer? Het park heeft 500 ha. oppervlak en ongekend grote bedrijfshallen en fabrieken. ‘ Made in Vietnam?’ Juist ja, hier dus! Uiteraard ook een Nederlands tintje met het merk Dutch Lady van Friesland-Campina (samen met Omo van Unilever bepalend in het Vietnamese straatbeeld met grote landelijke billboard campagnes). En dan: ‘Hé, BIC Japan, is dat niet…?’ Juist, daar worden dus die pennen gemaakt die op de pc na, de beste vriend van menig kantoorklerk zijn. Er liggen nog veel meer van dit soort parken rond de stad. Zo is er een van 1600 ha, waar honderdduizenden mensen elke dag hun brood verdienen. Niet voor te stellen, maar dit typeert de positieve ontwikkeling waarin Vietnam momenteel verkeerd. Dat is ook wat Azië voor mij zo mooi maakt: De combinatie tussen de puinzooi (sorry, kan er niks anders van maken) van Afrika en het moderne westen.

Tijd voor avondeten. Dicht bij het bedrijf zit een tentje waar je voor 2 euro onbeperkt je eigen loempia’s kunt vouwen. Heerlijk en gezond. Als ik meer tijd heb ga ik naar district 1. Dit is het centrum van de stad en hier zit ook de sportschool, waar ik regelmatig aan m’n conditie werk. Dat is wel nodig ook, want sommige dagen zijn een gekkenhuis met taxi en brommerritten, meetings etc. Buiten 38 graden (middagpieken van 43-45), de hele dag airco ruimte in en uit en voor je het weet zit je op een dag zo weer 5 uur in een auto (of 20 uur retour in een truck naar Dalat). Fit zijn tijdens het reizen, zowel mentaal als fysiek, is ontzettend belangrijk, daar ben ik allang achter.

Wat wel een klein beetje een probleem is, is het slapen hier op het bedrijf. Elke nacht word ik tig keer wakker. Het is allemaal nogal gehorig en er wordt vanaf 11PM de hele nacht door gewerkt (ik heb zelf ook al een paar keer een nachtdienst meegedraaid). Niet alleen hier, maar ook bij omliggende bedrijven. Om de havenklap slaan de waakhonden aan of komen er vrachtwagens laden en lossen. In NL heeft een vrachtwagen als waarschuwing een piep geluidje bij het achteruitrijden, maar in Vietnam heb je hier 2 varianten op: 1.) Een remix tussen ‘santa claus is coming to town’ en ‘we wish you a merry christmas’ en 2.) De Lambada! Echt waar, ik verzin het niet, dit heeft elke Vietnamese vrachtwagen standaard in zijn repertoire. Op het begin kon ik er nog wel om lachen als ik ’s nachts 5 keer met de Lambada wakker werd, maar nu is de lol er wel een beetje vanaf: oordoppen zijn dé uitkomst!

Voor vrachtverkeer gaan de stadspoorten overigens pas na 9 uur ’s avonds open. Wanneer je je dan op straat begeeft, denderen die bakbeesten aan alle kanten langs je heen. Het valt me op dat – en dat is iets anders dat de ontwikkeling van Vietnam typeert – dit vn. 2 soorten vrachtwagens zijn: bouwverkeer en containertransport. M.a.w. Productie, productie en nog eens productie…Dat is het Vietnam van 2010 en ik vind het geweldig om dat op deze manier mee te mogen maken. De spirit, discipline en motivatie van die mensen is ook zo mooi. 24/7 werken is geen probleem. En zonder overdrijven heb ik het idee dat meer als de helft van het personeel hier op het bedrijf wel een of andere cursus doet in de avonduren. Zo zijn er 2 mensen waarvan ik weet dat ze 5 (!) avonden per week naar Engelse les gaan. Planning en efficiëntie is wel iets dat bij de Vietnamesen verbeterd kan worden. Maargoed, laat ze hun gang maar gaan, die Vietnamesen komen er wel.

In het Koninginnedag weekend ben ik met een Groningse meid die ik tegenkwam naar de Mekong delta gegaan. Op zo’n 150 km van waar de Mekong rivier in de Zuid Chinese zee overgaat hebben we een drijvende markt bezocht, enkele demonstraties om kokos te verwerken en door een bos gekanood. De week erna wederom een tourtje op zondag. In een bus vol Indonesische en Zuid Koreaanse toeristen ging ik richting Can Gio Island. In een groot mangrovebos liepen de apen los in het rond en gingen we in een speedboot tussen de mangroves door. Bij mangroves horen natuurlijk krokodillen, dus die waren ook aanwezig. Ook bijzonder waren op dit eiland de waterkokosnoten die ze hier kweken. Ik had er nog nooit van gehoord, maar stel je een palmboom zonder stam voor. Zodoende heeft de plant een ananasachtige groei (de noot groeit net onder het maaiveld) van een meter of 3 hoog in een moerasachtige grond.

Kon ik eerder niet bij de borrel op het consulaat zijn, omdat mijn vlucht uit Hanoi te laat vertrok, was er de 15^e mei alsnog een verlaat (decadent) feestje georganiseerd door de DBAV (Dutch Business Association Vietnam). Weer onwijs veel mensen leren kennen. O.a. een interessant gesprek met een NL universitair docent werkzaam in HCMC. Moet je je voorstellen dat die man uit een kapitalistische wereld in een communistisch land lesgeeft. Voor hij werd aangenomen moest hij een contract tekenen met de geheime dienst, waarin hij verklaart de leerlingen volgens de communistische denkbeelden les te geven (1 verkeerd woord over dhr. HCM en je hangt, bewijze van) . Als voorbeeld stelt hij vervolgens eerstejaars studenten de vraag wie de uitvinder van de gloeilamp is: A) Bill Clinton, B) Albert Einstein, C) Thomas Edison en D) Ho Chi Minh. 50% antwoordt D…

In de vroege ochtend van 25 mei ben ik met de vrachtwagen richting Dalat gegaan. Ik moest nog heel wat dingen weten aangaande het adviesrapport dat ik aan het schrijven ben, dus vandaar. ’s Avonds werd ik gevraagd mee te voetballen met Team Hasfarm. Anderhalf uur bikkelen op een kunstgrasveld (5 tegen 5) tegen 3 oud internationals en wat locals leverde een hoop zweetdruppels, spierpijn en een dikke nederlaag op. Later die week nogmaals een wedstrijd. Met het sales team tegen de accountants. Die wedstrijden leven echt onder het personeel. In de laatste middagpauze een serieuze meeting om de ‘tactiek’ door te spreken. ’s Avonds een hele happening met veel supporters die waar voor hun komst kregen: 12-11.

Nu nog maar een maand te gaan. Verbeteringen in het rapport aanbrengen en een actieplan opstellen. Het is namelijk zo dat de Greenclub van Hasfarm (een club van 22 jonge, talentvolle managers binnen het bedrijf) met het rapport aan de slag moet gaan, om aanbevelingen uit te voeren en te meten hoeveel geld er daadwerkelijk bespaard gaat worden. Dat is dus ook wel weer heel gaaf! Ben ik zeker niet voor niets bezig J

Tot zover.

Vriendelijke groeten vanuit Ho Chi Minh City: De stad met 10 miljoen inwoners en 5 miljoen motorbikes…

PS als je een filmpje over het bedrijf wilt zien, klik dan op deze link: http://www.youtube.com/watch?v=0FEb0Xx6IyU (is wel Vietnamees)

Tijdens de introductieweek op het bedrijf werd ik gelijk goed aan het werk gezet. Het is namelijk nogal een opgave: Binnen een paar weken de totale organisatie eigen maken van een van de grootste bloemenbedrijven van Azië. Dat het bedrijf ketenbreed vertegenwoordigd is (alleen de veredeling doen ze niet zelf), maakt het tot een unieke speler in de bloemenwereld! Ik hoor het mr. Phi Hung nog zeggen, net nadat we met de NL directeur de opdracht besproken hadden: ‘Wow, that’s going to be quit a challenging assignment for you mr. Koppen.’ Inderdaad, maar dat moet ook. Als ik liever onder een palmboom op een tropisch eiland had willen liggen had ik dát wel gedaan, maar dat is net even niet mijn bedoeling… Ik ben echt positief verrast over het niveau binnen dit bedrijf. Omdat de organisatie zo groot is heb ik alleen maar met goed opgeleide staf mensen te maken, die me goed kunnen ondersteunen.

In de nacht van 16/17 april ben ik met de vrachtwagen naar Dalat meegereden (9 uur rijden). Hoofdzakelijk heb ik tijdens de rit geslapen, maar toen het ’s ochtends licht werd: wat een fantastisch mooi berglandschap. In Dalat bevinden zich de kwekerijen van het bedrijf en dit is dus ook de hoofdlocatie. Hier werken ook de meeste staf mensen die ik nodig heb voor mijn opdracht, dus het was een goede en drukke week. Elke avond werd ik ook wel door iemand gevraagd mee uit eten te gaan of koffie of een biertje te gaan doen, dus ’s avonds heb ik me ook niet verveeld. In Dalat was het lekker koel weer, een beetje zoals in Kunming, alleen met bijna elke dag wel een regenbui. (De redactie van ‘de Bloemisterij’ is sinds deze week ook wakker. Ze melden: ‘Droogte in bloemenprovincie Yunnan.’ Joh, dat wist ik hier al 8 weken eerder te melden…) Voor het eerst tijdens mijn reis kon ik in Dalat een week lang pure frisse lucht inademen. Er heerst ook een prima teeltklimaat, maar dit hoef je de inwoners van Dalat niet te vertellen. Overal waar je bewijze van een plastic kas neer kunt zetten, doen ze dat. Zelfs hele berghellingen waren met tunnelkassen bebouwd. Door de hoogteverschillen kun je er grof gezegd ook zo’n beetje alles telen wat je wilt.

Zaterdag de 24e vloog ik door naar Hanoi, de hoofdstad van Vietnam. Hier vind de noordelijke distributie van het bedrijf plaats. Op het vliegveld van Dalat een bijzondere ontmoeting voor onder het kopje: ‘Hoe klein is de wereld?’ Terwijl we over een halfuur de lucht in gaan en er op het kleine vliegveldje nog geen vliegtuig te bekennen is, raak ik aan de praat met een Noorse vrachtwagenchauffeur. Tegenwoordig woonachtig in Dalat, werkte hij vroeger in Oslo om vis door heel Europa te transporteren. Op de terugweg nam hij dan groente en fruit mee en kwam zodoende jarenlang elke week in het Manhattan van de Randstad: Poeldijk. In Hanoi aangekomen deelde ik een taxi met de Noor naar het hotel. ’s Avonds ben ik samen met hem en een Vietnamese vriend uit eten geweest en wezen stappen. Wel leuk ook weer, want die vriend kwam ons oppikken in een oude VW kever, waarmee we heel de avond door Hanoi zijn gereden.

Wat ben ik verder nog vergeten te melden? Vooral wat leuke activiteiten op vrije zondagen. In mijn eerste weekend in HCMC heb ik de Cu Chi Vietcong tunnels bezocht uit de oorlog met de VS. Hier heb ik oa. met mijn lenige lichaam door een paar tunnels gekropen en een patroon kogels leeggeschoten met een M60 geweer. Normaal is dat laatste niets voor mij, maar dit moest ik toch wel even gedaan hebben. Op mijn vrije zondag in Dalat ben ik met een ‘easy rider’ (+ 2 oersaaie Duitse stelletjes) een geweldige brommertocht door de omgeving gaan maken. Aan het einde van de dag 120 km. op de teller. We bezochten een katoenfabriek (incl. kinderarbeid als ik dat zo eens schatte), tempel en lokale markt, alsmede een koffieplantage, grote waterval, rijstvelden en we hebben een lunch bij de gids thuis gehad. Erg gave dag dus en voor de zoveelste keer compleet gesloopt maar voldaan gaan slapen. Ook in Hanoi had ik een vrije zondag. Deze heb ik benut om het mausoleum van Ho Chi Minh te bezoeken. Zoals een echte communistisch leider betaamt heeft ook hij, in navolging van Lenin en Stalin en vóór Mao, zichzelf in een mausoleum op laten baren, inclusief alle communistische propaganda. Die dag heb ik voor het eerst deze reis een museum bezocht, en wel het museum voor etniciteiten. Dat schijnt een hoogtepunt van Hanoi te zijn, maar voor mij was het geen succes, dus ik heb besloten dat dit voorlopig ook even het laatste museum was! Dezelfde dag ook maar weer eens langs de kapper geweest. Dat is in het buitenland ook elke keer weer een belevenis. Om ze duidelijk te maken hoe of wat moet je de halve zaak op stelten zetten, maar zolang ze van de tondeuse afblijven (anders ga je kaal) gaat het goed. Op het examen van de kappersacademie kan ik ondertussen een aardige score halen vermoed ik.

Die brommerritjes blijven ook lachen! De ene keer zit je bij Valentino Rossi achterop, de andere keer bij een 80 jarige die qua snelheid de helft van z’n leeftijd nog niet bereikt. Of dan moet de chauffeur uitwijken omdat er links een brommer vol met kratjes Heineken langs raast, dan knal je rechts zowat met je elleboog door een vitrinekast die bij een ander achterop staat. Je kunt me een hele dag achterop zetten, ik kijk m’n ogen toch wel uit. Telkens vraag ik me af hoe het komt dat ik die man maar een euro betaal voor een rit van 30 minuten? Daar moet hij nog wat benzine vanaf halen, dan heeft hij een minimaal uurloon, maargoed, het zal wel… Het mag hier dan allemaal goedkoop zijn, maar ook voor deze reiziger is het met dank aan een stelletje Zuid Europeanen die niet kunnen boekhouden steeds duurder aan het worden door een dalende euro.

Zo hebben we er dus ook een rondje Vietnam opzitten. Tijdens de vlucht van Dalat naar Hanoi besefte ik me ineens dat dit vliegveld nr. 11 en 12 waren in nog geen 4 maanden tijd. En dat terwijl ik 2,5 jaar geleden überhaupt pas voor het eerst in een vliegtuig zat.
Geniet van het mooie voorjaarsweer in NL en blijf ‘m plukken daar. Dat doe ik hier ook, elke dag weer! Groeten uit ‘Nam’.