Één op de zeven Nederlanders droomt ervan voor langere tijd het werk te onderbreken. Één op de vijfentwintig werknemers durft echter daadwerkelijk de stap te zetten. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) van april 2004 (www.intermediar.nl1). Eenmaal een vaste baan gevonden, blijft het voor veel mensen dus een droom om langere tijd in het buitenland te werken of te studeren. Een buitenlandstage tijdens de studie is dus een uitgelezen kans om alvast een toekomstdroom te vervullen.
Mijn stage vond plaats in het Forest Research Institute in Thessaloniki, Griekenland. Hier was ik (student Bos- en Natuurbeheer) te gast van één september 2008 tot één februari 2009, om een zelfstandig onderzoek op te zetten naar de vegetatie van dennenbossen (Pinus halepensis).
De vegetatie in Griekenland is in grote lijnen beschreven, maar er ontbreekt kennis op een gedetailleerd niveau. Dit in tegenstelling tot de vegetatie van Nederland, die tot in grote mate van detail is beschreven en daarom weinig persoonlijke uitdaging meer kent. Het oorspronkelijke doel van het onderzoek bestond uit het vinden van goede beheersmaatregelen, na een bosbrand (in overeenstemming met het Europese project COST Action FP07012). Omdat er echter geen duidelijkheid was over de verschillende typen bossen en soortensamenstellingen, hebben we ervoor gekozen een vegetatiekundig onderzoek te doen. Zo is gebleken dat deze dennenbossen veel licht doorlaten. Daarom is het soms ook onmogelijk om door het bos te lopen. Het licht zorgt er namelijk voor dat de zonneroosjes (Cistus sp.), boomheide (Erica sp.) en Arbutus sp. welig kunnen tieren. Er bestaan echter ook dennenbossen waar men wel doorheen kan lopen. Hier groeien meer grassen en stekelbrem (Genista acanthoclada). Onder andere de oorzaak van dit verschil heb ik onderzocht. Hier wordt een toepassing van statistiek voor gebruikt. Uiteraard had ik op mijn thuisinstelling, Hogeschool INHolland, Delft de basiskennis al opgefrist, maar er was geen specialisatie in de vegetatiekunde mogelijk. Dit had tot gevolg dat ik weinig voorkennis had en zelfstandig de materie heb moeten uitdiepen. De competentie ‘probleemgestuurd leren’ heeft dus zijn vruchten afgeworpen. In combinatie met het perspectief en ervaring van mijn begeleider Nikos, een professionele boswachter, heeft dit tot een geweldig resultaat geleid. Hij heeft in Griekenland bosbouw gestudeerd en altijd in de Griekse bosbouw gewerkt als onderzoeker of consultant. (eerst op Peloponessos en later in Noord Griekenland, bij Thessaloniki). Ik schat zijn leeftijd tussen de 45 en 50 jaar, alhoewel hij wel sneller een steile helling oploopt dan ik (20 jaar). Op het moment zijn we nog bezig met de laatste loodjes van een wetenschappelijk artikel.
Gedurende de stage liet hij mij het initiatief nemen en gaf hij mij feedback. Zo zijn we eerst tot de conclusie gekomen dat het vegetatiekundig onderzoek nodig was, vervolgens hebben we data gezocht, gedigitaliseerd (hoe saai ook, het hoort er ook bij!), geanalyseerd en tijdens het hele proces aan het artikel gewerkt. Naast statistiek heb ik dus nog veel meer probleemgestuurd geleerd, zoals het efficiënt omgaan met een overload aan bronnen, een database maken en beheren, het schrijven van een wetenschappelijk artikel en communiceren. De communicatie was uiteraard wel volgens de Griekse gewoontes; informeel, vaak in een horeca-gelegenheid, of op een andere mooie locatie, onder het genot van een ijskoffie of Griekse tapas (mezes). Dit lijkt op ‘een terrasje pakken’ op een nazomerse dag, maar schijn bedriegt. Vóór iedere vergadering werd wel eerst een doel vastgesteld en werd bepaald in hoeverre concessies mogelijk waren. Deze informele manier van vergaderen zal ieder’s voorkeur hebben, behalve als een vriendschappelijke band met je gesprekspartner ongewenst is.
Naast de serieuze kant van mijn stage was er ook tijd voor excursies. Zo ben ik enkele keren naar het Rodopi-gebergte geweest. Dit gebied strekt zich uit van Noord Griekenland tot ver in Bulgarije. De Bulgaarse kant is meer bewoond dan de Griekse kant, waar slechts enkele warm-waterbronnen zijn te vinden, met slaapplaatsen voor gasten. Zo hebben we vanaf het laatste dorpje (Paranesti) zeker 2 uur gereden zonder bebouwing tegen te komen. We sliepen in een houthakkersdorpje, wat alleen ’s zomers bewoond is door houthakkers. Een natuurgebied op deze manier beleven is werkelijk onbeschrijfelijk. Het is trouwens ook de enige manier, want tourisme aan de Griekse kant is er nauwelijks en je moet de juiste contacten hebben om een huisje te mogen gebruiken. De onbereikbaarheid voor toeristen heeft er hoogst waarschijnlijk ook aan bijgedragen dat er een apart gedeelte is, wat al minstens 500 jaar geen menselijke invloed kent (Virgin forest of Frakto). Dit bos is alleen toegankelijk voor wetenschappers, waar ik er dus gelukkig ook één van was. Het Rodopi-gebergte is een waar Walhalla voor wilde-plantenliefhebbers, zoals ik.
Ik heb echter ook enorm genoten van de cultuur. Ik heb óf een enorm aanpassingsvermogen, óf ik heb altijd al Griekse trekjes gehad. Hoe dan ook, ik mis nu, een half jaar later, nog steeds enkele gebruiken, zoals het lekker uitgebreid tafelen, de minder gestresste levenshouding en het daaraan gekoppelde ‘altijd te laat komen’. Het mooie is dat iedereen er rekening mee houdt en dat dus iedereen te laat komt, zodat het eigenlijk geen probleem is. Het is ook geen probleem om een kwartiertje te wachten. Vaak wordt alles op het laatste moment geregeld en wordt alles wat later gedaan kan worden, ook werkelijk later gedaan. Dit komt meer overeen met mijn karakter, dan de Nederlandse cultuur, waarbij het ijzer wordt gesmeed als het nog heet is en alles strak wordt georganiseerd. Tijdens mijn stage vond ik het heerlijk om mijn gang te kunnen gaan, zonder beperkingen van strakke tijdsschema’s. Ik zou mijn stage dan ook willen typeren als ’het eerst op gang brengen en dan bijsturen van een proces’. Het gevaar van deze werkwijze, maar ook van wetenschappelijk werk in het algemeen, is dat onderzoekers te lang blijven steken in één bepaalde fase van het proces, zoals het zoeken en bestuderen van literatuur. Gelukkig hebben de lessen procesmatig werken op school toch hun vruchten afgeworpen, want na een tijdje zoeken en studeren, realiseerde ik me toch dat het tijd was voor een nieuwe fase in het proces. Dit is het ‘bijsturen’ en niet het proces zelf de leiding laten nemen over je tijd. Al met al was deze stage dus ook bijzonder soepel verlopen.
Het was ook een tijd van persoonlijke ontwikkeling in smaak en karakter. Ik probeer nu nog steeds vast te houden aan de ontspannen levenshouding en ik heb een nieuwe hobby ontdekt: koken. Als je immers uitgebreid wilt tafelen, moet je ook uitgebreid koken. De Griekse keuken heeft veel te bieden en het is leuk om het te maken, alhoewel het een erg tijdrovende hobby is. Mijn specialiteit zijn gevulde paprika’s, maar dit is natuurlijk slechts het topje van de ijsberg. Ik had het geluk een enthousiaste collega te hebben, die dezelfde hobby heeft. De meeste gerechten heb ik dus ook via hem geleerd. Authentieker kan niet! Terug in Nederland is het echter lastig om de traditie voort te zetten, omdat vrienden en kennissen dit toch niet gewend zijn. Natuurlijk zijn er ook altijd mensen die je alleen een plezier doet met vlees (en dan vooral veel), terwijl ik veel meer houd van uitgebalanceerde salades, of kleine zeedieren, zoals inkvis, garnalen, mosselen, sardines en poon. Het tijdstip van eten is ook anders dan in Nederland. Meestal wordt uitgebreid (warm) geluncht tussen half 3 en half 4, tot ongeveer 6 uur. Dit is erg lang, maar het is ook bijzonder gezellig, met een wijntje, lekker eten, goede gesprekken en uiteraard mooi weer.
Naast alle excursies en persoonlijke ontwikkeling is er ook hard gewerkt. Het artikel is inmiddels bijna af en we zitten in de laatste fase van het onderzoek; conclusies trekken en aanbevelingen doen. Deze toekomstdroom heeft dus nog zeker een vervolg, aangezien ik in Nederland nog steeds verder ga met het onderzoek. Een positieve verwachting van mijn begeleider is dat het in de herfst van dit jaar nog afkomt, maar mocht dat niet het geval zijn ga ik waarschijnlijk terug naar Griekenland om het af te maken. Wellicht kan ik ook meedoen aan een Short Term Scientific Mission, omdat dit onderzoek ook relevant is binnen COST Action FP0701.
Dit Gastreport is geschreven door Wilco Non. Heb jij ook een verhaal te vertellen wat goed zou passen in het concept van Gastreport, schrijf dan naar eigen inzien een artikel en stuur het op naar gastreport@hortireporters.com.
Popularity: 18%
